Gdy dziecko zachoruje, pracujący rodzic raczej się z tego nie cieszy. Musi bowiem rozwiązać trudny dylemat: iść do pracy i zarabiać, czy zostać w domu i opiekować się dzieckiem, nawet kosztem niższych dochodów rodziny. W krajach rozwiniętych, nastawionych na zabezpieczenie socjalne, możliwe jest jednak jedno i drugie – opieka nad chorym dzieckiem bez obaw o sytuację finansową. Niemcy należą do takich państw.
Jeśli zostajesz w Niemczech w domu z chorym dzieckiem, musisz usprawiedliwić nieobecność w pracy. Oczywiście możesz skorzystać z urlopu wypoczynkowego, ale bądźmy szczerzy – urlop służy przede wszystkim własnej regeneracji, a wykorzystywanie go na opiekę nad chorym dzieckiem bywa stratą. W takich sytuacjach rozwiązanie przewiduje niemieckie prawo socjalne, konkretnie paragraf 45 kodeksu socjalnego (SGB V). Świadczenie to nazywa się Kinderkrankengeld i stanowi czasową rekompensatę utraconego wynagrodzenia w ramach systemu zabezpieczenia społecznego w Niemczech.
Dni choroby dziecka – Kinderkrankentage
Zgodnie z przepisami, rodzice pracujący w Niemczech i objęci ustawowym ubezpieczeniem zdrowotnym mogą pozostać w domu i opiekować się chorym dzieckiem, jeżeli nikt inny w gospodarstwie domowym nie może przejąć opieki. W praktyce oznacza to, że osoby posiadające wyłącznie prywatne ubezpieczenie zdrowotne mogą zostać z dzieckiem w domu jedynie bez prawa do świadczenia. Prawo do Kinderkrankengeld nie przysługuje również wtedy, gdy ty lub inna osoba w gospodarstwie domowym, na przykład drugi rodzic, pobiera zasiłek rodzicielski lub zasiłek dla bezrobotnych.
Źródło: Pixabay
Jak długo przysługuje zasiłek opiekuńczy na dziecko w Niemczech
Prawo do Kinderkrankengeld obowiązuje zawsze w ramach jednego roku kalendarzowego, czyli od 1 stycznia do 31 grudnia. Każdy rodzic może wykorzystać maksymalnie 15 dni roboczych na jedno dziecko. Samotni rodzice mają prawo do 30 dni na jedno dziecko. Jeżeli jeden z rodziców nie może skorzystać ze swojego prawa, niewykorzystane dni mogą zostać przeniesione na drugiego rodzica.
Prawo do zasiłku przysługuje wyłącznie wtedy, gdy za ten okres nie otrzymujesz wynagrodzenia od pracodawcy. Formalnie znajdujesz się w szczególnym rodzaju niezdolności do pracy, mimo że choroba nie dotyczy bezpośrednio ciebie. Oznacza to, że nie można jednocześnie pobierać Kinderkrankengeld i pracować, na przykład w trybie home office.
Zaświadczenie lekarskie o konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem należy przekazać zarówno pracodawcy, jak i niemieckiej kasie chorych (Krankenkasse). Lekarz wystawia w tym celu dokument zwany Kinderkrankenschein, na podstawie którego kasa chorych wypłaca świadczenie.
Warunki uzyskania Kinderkrankengeld
Jednym z warunków jest to, aby dziecko było objęte ubezpieczeniem zdrowotnym. W przypadku pracowników transgranicznych sytuacja wygląda inaczej – dzieci ubezpieczone w Polsce są na potrzeby tego świadczenia zgłaszane w ramach niemieckiego ubezpieczenia rodzica. Zasiłek przysługuje tylko wtedy, gdy opiekę nad dzieckiem nie może przejąć inna osoba, w tym także pełnoletnie rodzeństwo, o ile jest zdolne do opieki.
Granica wieku – 12 lat jako ważny próg
Dziecko musi mieć mniej niż 12 lat. Wyjątek stanowią dzieci z trwałą niepełnosprawnością, które wymagają stałej opieki – w ich przypadku nie obowiązuje ograniczenie wiekowe. W indywidualnych sytuacjach możliwe jest również przyznanie świadczenia na dziecko powyżej 12. roku życia, jeśli jego stan zdrowia nie pozwala na pozostawienie go samego w domu. W takich przypadkach kasa chorych podejmuje indywidualną decyzję.
Źródło: Pixabay
Nietypowe sytuacje i częste nieporozumienia
W niektórych przypadkach obowiązują szczególne zasady, które często prowadzą do nieporozumień:
- Dziecko objęte prywatnym ubezpieczeniem zdrowotnym – brak prawa do Kinderkrankengeld, nawet jeśli rodzic ma ubezpieczenie ustawowe
- Rozwód lub rozstanie rodziców – każdy z rodziców zachowuje własne 15 dni opieki, status samotnego rodzica nie powstaje automatycznie
- Hospitalizacja dziecka – brak prawa do świadczenia, ponieważ opiekę zapewnia personel medyczny, chyba że istnieje dodatkowa potrzeba opieki w domu
- Praca zdalna (home office) – nie można jednocześnie pracować i pobierać zasiłku opiekuńczego
- Niepełnosprawność dziecka – brak limitu wieku, ale brak prawa do zasiłku, jeśli pobierane są inne świadczenia opiekuńcze
Ile wynosi Kinderkrankengeld
Niemiecka kasa chorych wypłaca 90% wynagrodzenia netto. Jeżeli w okresie referencyjnym wypłacane były premie lub wynagrodzenie urlopowe, świadczenie może wynieść nawet 100% dochodu netto. Od wypłaconej kwoty odprowadzana jest wyłącznie składka na ubezpieczenie emerytalne. Podatek dochodowy ani składka zdrowotna nie są naliczane.
Wysokość świadczenia oblicza kasa chorych na podstawie danych przekazanych przez pracodawcę, zazwyczaj na początku kolejnego miesiąca. Po uzupełnieniu formularza wypłata następuje zwykle w ciągu kilku dni.
Co zrobić, gdy 30 dni nie wystarczy
Jeżeli choroba dziecka ma długotrwały lub ciężki przebieg, warto jak najszybciej skontaktować się z kasą chorych oraz pracodawcą. Możliwe rozwiązania obejmują urlop wypoczynkowy, urlop bezpłatny, pracę zdalną lub czasowe obniżenie wymiaru etatu. W szczególnie trudnych przypadkach dostępne są również inne formy wsparcia socjalnego, przyznawane indywidualnie.
Kinderkrankengeld jest realną pomocą dla rodzin pracujących w Niemczech, które muszą krótkoterminowo zrezygnować z pracy z powodu choroby dziecka. W sytuacjach długotrwałych konieczne jest jednak skorzystanie z innych instrumentów niemieckiego systemu socjalnego.
