Również w tym roku zmieniają się niektóre ustawowe przepisy dotyczące zatrudnienia w Niemczech. Dotyczą one także pracowników transgranicznych oraz ich wynagrodzeń netto, limitów pracy w niepełnym wymiarze godzin czy regulacji dotyczących czasu pracy. Część zmian obowiązuje już od stycznia 2026 roku, kolejne będą wchodzić w życie w trakcie 2026 roku.
Zmiany w przepisach dotyczących stosunku pracy w Niemczech wprowadzają nie tylko nowe prawa, ale także obowiązki pracowników oraz określają ich nowe, zazwyczaj korzystniejsze warunki zatrudnienia. Nowości tradycyjnie dotyczą płacy minimalnej, zmieniają się również składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, a także zasady dla pracujących emerytów w Niemczech.
Wyższa płaca minimalna w Niemczech
Ustawowa płaca minimalna za pracę w Niemczech rośnie de facto niemal co roku. Za jej podwyższanie odpowiada Komisja ds. Płacy Minimalnej. Nowa minimalna stawka godzinowa w 2026 roku będzie wynosić 13,90 euro za godzinę. Rząd zdecydował o tym już we wrześniu 2025 roku z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2026 roku. Według danych Niemieckiego Urzędu Statystycznego na podwyżce tej stawki skorzysta około 6 milionów pracowników. Stawka minimalna jest zawsze podawana w kwocie brutto, jednak podwyżka oczywiście wpłynie także na wynagrodzenie netto. Kolejnej podwyżki płacy minimalnej Komisja oczekuje od stycznia 2027 roku, kiedy ma ona wzrosnąć do 14,60 euro za godzinę.
Minijob i nowe limity dochodów
Jeszcze w ubiegłym roku pracownicy zatrudnieni w ramach minijob mogli zarobić maksymalnie 556 euro miesięcznie, pod warunkiem że pracodawca przestrzegał minimalnej stawki godzinowej. W 2026 roku obowiązuje wyższy limit dochodu, a mianowicie 603 euro. Dla firm oznacza to wyższe koszty, dla pracowników natomiast jest to możliwość pracy w Niemczech na takich samych zasadach jak do końca grudnia 2025 roku, bez wcześniejszego przekroczenia progu wynagrodzenia, od którego powstaje obowiązek opłacania składek.
Prawo pracy w Niemczech zmienia się w 2026 roku. Źródło: Freepik
Dla pracowników i pracodawców oznacza to również konieczność kontrolowania liczby przepracowanych godzin. Nawet kilka dodatkowych godzin pracy może doprowadzić do przekroczenia tego limitu. W takiej sytuacji pracownicy trafiliby do innego reżimu zatrudnienia. Ponieważ z tej formy pracy w niepełnym wymiarze godzin korzystają głównie studenci, emeryci czy rodzice przebywający na urlopie rodzicielskim, ich próby dorobienia do domowego budżetu mogłyby się skomplikować. Również w przypadku niemieckich umów prawo wymaga pisemnej formy umowy o pracę. Musi ona zawierać nie tylko dokładną wysokość wynagrodzenia, ale także inne warunki powstania i trwania stosunku pracy.
Pracujący emeryci będą w lepszej sytuacji
Czy wydaje się Państwu, że seniorzy nie są już potrzebni na rynku pracy? W Niemczech tak nie jest. Wśród osób starszych wciąż jest wielu takich, których firmy nie chcą tracić ze względu na ich wiedzę i doświadczenie, ale także takich, którzy nadal czują się potrzebni społeczeństwu. Aby praca na emeryturze była bardziej atrakcyjna, od 2026 roku emeryci mogą dorobić do 2 000 euro miesięcznie bez konieczności płacenia od tego podatku. Składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne pozostają jednak w mocy.
Przejrzystość wynagrodzeń
To pojęcie jest dobrze znane również z polskich mediów. Co ono oznacza? Że pracodawcy muszą zapoznać kandydatów i pracowników z jasnymi, obiektywnymi i niedyskryminującymi zasadami ustalania wynagrodzeń. Firmy mają obowiązek publikować widełki płacowe w ogłoszeniach o pracę, a pracownicy mają prawo znać wynagrodzenia swoich współpracowników. Od stycznia 2026 roku klauzule o poufności wynagrodzeń stają się nieważne. Pracodawcy muszą być zawsze w stanie obiektywnie uzasadnić wysokość pensji każdego pracownika.
Zmiany umożliwią lepsze pogodzenie życia rodzinnego i zawodowego. Źródło: Freepik
Czas pracy i nadgodziny
Nie mniej dyskutowaną kwestią pozostaje równowaga między życiem zawodowym a prywatnym. Firmy coraz częściej odchodzą od tradycyjnych ośmiogodzinnych zmian i tam, gdzie to możliwe, wybierają bardziej elastyczne modele pracy. Debaty na temat elastycznego czasu pracy trafiły już także na forum niemieckiego rządu. Dotyczą one przede wszystkim tego, jak najlepiej dostosować przepisy w tej dziedzinie do nowoczesnych modeli organizacji czasu pracy.
To, co rząd już rozstrzygnął i co ulegnie zmianie w 2026 roku, to wprowadzenie ulgi podatkowej od dochodów z nadgodzin. W praktyce oznacza to, że wszystkie pieniądze zarobione w ramach nadgodzin będą opodatkowane korzystniejszą stawką, dzięki czemu pracownikowi pozostanie wyższa kwota netto. Praca w Niemczech musi się po prostu opłacać — jaki byłby sens pracować ponad ustawowy czas pracy i jeszcze płacić od tego wyższe podatki?
Ciąża, macierzyństwo, opieka nad rodziną
Istotne zmiany objęły także niemieckie wsparcie socjalne dla rodzin, które zostało rozszerzone już w 2025 roku. W połowie ubiegłego roku wydłużono ustawową ochronę na podstawie Mutterschutzgesetz (MuSchG) dla kobiet po poronieniu. Dotychczas mogły one korzystać jedynie ze standardowego zwolnienia lekarskiego, natomiast zgodnie z nowymi przepisami przysługuje im urlop macierzyński (Mutterschutz) oraz zasiłek macierzyński (Mutterschaftsgeld) przez okres uzależniony od zaawansowania ciąży.
W mocy pozostaje również rozszerzony zasiłek opiekuńczy na chore dziecko w Niemczech. Każdy z rodziców może pozostać w domu z chorym dzieckiem poniżej 12. roku życia do 15 dni w roku, czyli łącznie 30 dni. Samotni rodzice mają prawo nawet do 35 dni rocznie na jedno dziecko. W tym czasie otrzymują z kasy chorych (Krankenkasse) około 90% wynagrodzenia netto, o ile za te dni nie przysługuje im wynagrodzenie wypłacane bezpośrednio przez pracodawcę.
